KADIN HASTALIKLARI - 004
(Doğum kontrol hapları)

 
 

 

Doğum kontrol hapları nedir, içinde ne vardır?
Modern doğum kontrol hapları ,düşük düzeyde hormon içerirler.

Modern doğum kontrol haplarında bulunan estrogen miktarı bir gramın onbinde birinden daha azdır.Bileşimlerinde insan bünyesine yabancı hiçbir madde yoktur.

 

Doğum kontrol hapları nasıl korur?
Hamilelik kadın yumartalıklarının ürettiği yumurtanın erkek sperm hücresi ile birleşip,döllenmesi sonucu meydana gelir. Doğum kontrol hapı,gebelik sırasında vücudunuzda bulunan hormonlar gibi çalışır. Vücut nasıl hamile kaldıktan sonra, hamilelik hormonları aracılığıyla yumurtalıkların yumurta üretmesine engel oluyorsa, doğum kontrol hapı da benzer bir etki göstererek yumurtlamayı önler. Yumurtlama olmazsa ,erkeğin spermi ile yumurtanın birleşmesi gerçekleşemez ve böylece gebelik önlenir.

 

Doğum kontrol haplarının güvenirliği ne kadardır?
Doğru kullanıldığında doğum kontrol haplarının gebelikten koruma oranı %100'e yakındır. Doğum kontrol hapları kısırlaştırmadan sonra en etkili korunma yöntemidir. Ancak kısırlaştırmanın aksine ,çocuk istendiği zaman ,doğum kontrol hapının bırakılması ile hamile kalınabilir.

 

Doğum kontrol haplarını her kadın kullanabilir mi?
Kadınların çoğu bu hapları kullanabilir. Aşağıdaki özellikleri taşıyan kadınlar için doğum kontrol hapları en uygun korunma yöntemidir:

  • 40 yaşında genç kadınlar
  • Yeni evli ve henüz çocuk sahibi olmak istemeyen kadınlar
  • Bir hastalığı olmadığı halde adet kanamaları fazla miktarda ,düzensiz
  • veya adetleri aşırı ağrılı olan kadınlar

 

Hangi yaşta hap kullanımına başlanabilir?
Doğum kontrol hapı kullanımı ,genç yaştaki bir hamileliğe kıyasla veya olası bir kürtaja göre daima daha iyi bir alternatiftir. Genç yaşta hap kullanabilir.

 

Hap ,35 yaşın üzerindeki bir kadın için yine uygun bir yöntem midir?
Bu yaşta bir kadın için istenmeyen bir gebelikten korunmak büyük önem taşır. Doktor kontrolünde risk faktörleri (sigara kullanımı ,aşırı kilo ,yüksek tansiyon ,şeker vs.)göz önünde tutulur.

 

Hapların gebeliği önlemesi dışında ne gibi yaraları var?
Yüksek emniyetinin yanında hapların diğer olumlu yanları genellikle çok az bilinmektedir. Doğum kontrol hapları ,doğum konrolüyle hiçbir ilişkisi olmayan birçok soruna çözüm getirmişlerdir. Haplar adet ağrılarını azaltır. Adet dönemlerinde kendini iyi hissetmeyen ve ağrıdan yakınan bir çok kadında doğum kontrol haplarıyla belirgin bir düzelme gözlemlenir. Adet öncesi dönemde görülen sinirlilik,vücutta şişkinlik hissi gibi belirtileri azaltabilir.

Başka avantaj da, adet kanamasının başlayacağı zamanı bilebileceğiniz kadar çok düzenli olmasıdır. Ayrıca ,adet kanamalarının miktarı azalacağından ,kan kaybı azalır ve kansızlık engellenir. Çoğu kez kısırlığa sebep olabilen rahim ,yumurtalık ve tüp iltihaplarına karşı hapların koruyucu bir işlevi vardır. Ayrıca haplar dış gebelik ihtimalini de ortadan kaldırırlar. Araştırmalar haplar yumurtalık ve rahim kanserine karşı koruyucu etkisi olduğunu göstermektedir. Nispeten sık görülen endometriosis hastalığı da genellikle uzun süreli hap kullanımı ile düzelir. Ayrıca haplar, yüzde sivilce, ciltte aşırı yağlanma gibi durumlarda yararlı olabilmektedir.

 

Hapı kimler kullanmamalıdır?
Eğer 40 yaşın üstündeyseniz ve sigara kullanıyorsanız,ayn zamanda teşhisi kesinleşmiş yüksek tansiyon,şeker,kalp karaciğer ve böbrek hastalığınız varsa yada bunları geçirdiyseniz doktorunuza danışmalısınız.

Hapın kullanılmadığı tıbbi sebepler şunlardır:

  • Gebeler ya da gebelik şüphesi olanlar
  • Önceden geçirilmiş veya geçirilmekte olan damar tıkanıklıkları(özellikle kalp krizi)
  • Migren(nörolojik belirti veren)
  • Hormona duyarlı kötü huylu tümörler
  • Mevcut ağır karaciğer bozukluğu
  • Beyin ve göz damarları bozuklukları
  • Kontrol altına alınamamış yüksek tansiyon
  • Gebelik sırasında kötüleşen otoskleroz(bir çeşit işitme kusuru)
  • Tanı konulamayan vajinal kanama
  • Pankreatit

 

Doğum kontrol hapları ile kilo problemi ortaya çıkar mı?
Hayır. Daha önceleri, yüksek dozlu doğum kontrol hapları kullanırken,kilo sorunları ile karşılaşılabiliyordu. Bugün,modern doğum kontrol hapları kullanımı sırasında kilonuzda belirgin bir değişiklik görülmez.

Doğum kontrol haplarının cinsel yaşamınız üzerinde etkisi var mıdır?

Kadınların çoğu,korunduklarından emin oldukları için,kendilerini daha rahat ve gevşemiş hissederler,bu da cinsel ilişkilerini olumlu yönde etkilemektedir. Kadınların çoğu doğum kontrol hapı kullanırken cinsel isteklerinde bir değişiklik hissetmezler.

 

Doğum kontrol hapı kanserden korur mu?
Hap kullanan kadınlarda,yumurtalık ve rahim kanserine yakalanma riskinin azaldığı görülmüştür.

 

Hap kısırlık yapabilir mi?
Hayır. Daha önce hiç hamile kalmamış olsanız bile hapın bu konuda sakıncası yoktur. Kullanmayı bıraktığınız günden itibaren hamile kalabilirsiniz. Ayrıca evli olmayan genç kızlarda dahi adetlerin düzenli ve ağrısız olması amacıyla güvenle kullanılabilmektedir.

 

Hap kalp krizi riskini arttırır mı?
Geniş çaplı çalışmalarda hap kullanımıyla artan kalp krizi riski arasında bir ilişki belirlenememiştir. Ancak sigara kullanımı yüksek bir risk faktörü oluşturmaktadır. Risk yaş ilerledikçe ve sigara tüketimi fazlalaştıkça artar.35 yaşın üstündeki kadınlar bu nedenle,doğum kontrol amacıyla hormonlu ilaçlar kullandıklarında,sigara içmemelidirler.

Doğum kontrol hapının ilk kutusunu alırken nelere dikkat edilmelidir?

Hap ile korunmaya başlamadan önce adetinizin başlamasını bekleyiniz ve ilk doğum kontrol hapı tabletini adet kanamanızın ilk günü alınız. Doğum kontrol hapınızı değiştiriyorsanız, daha önceki ilacınızın kutusunu bitiriniz ve bir sonraki adet kanamanızın ilk günü

Dogum kontrol hapınıza başlayınız. Bulunduğunuz güne denk düşen günün karşısındaki tableti bastırarak çıkartın ve çiğnemeden yutun .Eğer üç aşamalı doğum kontrol hapı kullanıyorsanız ‘'başlayın'' şeklinde işaretlenmiş olan 1 nolu drajeyi adetinizin ilk günü alın .Bundan sonra paket bitene kadar ,ok istikametinde hergün bir draje almaya devam edin drajeleri alacağınız zamanı kendiniz seçebilirsiniz.

Kadıların çoğu drajeleri sabah yada gece yatmadan hemen önce alırlar .Doğum kontrol haplarını düzenli olarak alıp almadığınızı ,takvim gününün her draje için belirtilen hapta günü ile tutup tutmadığını bakarak kontrol edebilirsiniz. Adet döneminizin ilk günü başlamakla ,o adet döneminizde ilk günden itibaren gebeliğe karşı koruma sağlamış olursunuz.

 

Bir sonraki doğum kontrol hapı kutusuna devam ederken nelere dikkat etmeli?
Bir kutuyu bitirdiğinizde yedi gün ara verin ve sonra diğer kutuya başlayın (lütfen bir sonraki kutuya,adet kanamanıza bakmaksızın mutlaka yedi günlük bir aradan sonraya geçin).

Daha sonra her yeni doğum kontrol hapı kutusu haftanın aynı gününde başlayacaktır. Genellikle bir kutunun son tabletini aldıktan birkaç gün sonra adetiniz başlar. Adet kanamanız öncekilerden daha hafif ve kısa olursa telaşlanmayınız ,hap kullanırken bu doğaldır.

 

Kullanımında nelere dikkat edilmelidir?

  • Haplar her zaman aynı saatte alınmalıdır. Eğer unutulursa , takip eden 12 saat içinde alındığında güvenirlikleri azalmaz.
  • Bir kutu bittiğinde normal olarak 7 gün sonra diğer kutuya başlanır.
  • Böylece ritmik olarak 21 gün ilaç alınır ve 7 gün ara verilir.
  • Doğum kotrolünün emniyeti ,alınmayan 7 gün içinde de devam etmektedir.
  • Hap kullanımının bırakılmasından (örneğin çocuk yapmaya karar verildiğinde) sonra ilk önce beklenen kanama olur. Daha sonra genellikle 4-6 hafta içinde ovulasyonlu (yumurtlama) ilk adet kanaması meydana gelir ve tekrar hamile kalınabilir.
  • Hap kullanımı bırakıldıktan sonra doğurganlık hemen geri döner. İlk ayda hamileliğe sık rastlanır.

 

Haplar uzun süre kullanılabilir mi?
Haplar, istenildiği sürece kullanılabilir. Ara vermek gerekmez .Hap kullanımı ne kadar uzun süreli olursa ,rahim ve yumurtalık kanserine karşı koruma o kadar yüksek olmaktadır.

 

Hap kullanırken hangi yan etkiler görülür?
Hap kullanımın ilk aylarında ,bazı kadınlarda başağrısı ,bulantı ,gögüslerde dolgunluk gibi şikayetler görülebilir. Bunlar , sağlık açısından sorun yaratmazlar ve kendiliğinden kaybolurlar. Beklenmeyen bir etki görüldüğünde doktorunuza başvurunuz. Hangi nedenlerden dolayı hap kullanımı bırakılmalıdır?

 

Kullanım sırasında ilk kez ortaya çıkan

  • şiddetli baş ağrısı ve migren nöbetleri
  • bulanık görme ve görme bozukluğu
  • şiddetli bacak ağrısı
  • gögüs ağrısı veya solunum bozukluğu
  • ani sarılık
  • ağır kazalar sonrası ve büyük ameliyatlar öncesi hemen doktorunuza başvurunuz.

Daha ayrıntılı bilgi için kullandığınız ürünün prospektüsüne başvurunuz. Anlamadığınız konularda doktorunuza danışabilirsiniz.

 

Hapın alınması unutulursa ne olur?
Hapı saatinde almayı unutmak herhangi bir problem yaratmaz. Ancak bu durum alınması gereken saatten sonraki 12 saat içinde farkedilirse unutulan hap, bu süreyi geçilmeden alınmalıdır. Ertesi günün hapı her günkü saatinde alınmalıdır. Herhangi iki hapın alınması arasındaki zaman 36 saatten fazla olursa güvenirlik artık tam olmaz. Böyle durumda bir sonraki adet kanamasına kadar ek tedbirler kullanılmalıdır. Örneğin kimyasal yöntemler veya prezervatif kullanılabilir. Unutulan haplar atlanarak, geri kalan haplar adet düzensizliğine yol açmamak için devam edilmelidir.

 

Mide –barsak bozukluklarında ne olur?
Kusma ve şiddetli ishaller, hapın gebelikten korucu etkisini azaltabilir. Eğer hap alımından sonra 3-4 saat içinde kusma veya şiddetli ishaliniz olursa ,hapı eskisi gibi almaya devam edin ,fakat bir sonraki adet döneminize kadar, prezervatif gibi ilave doğum kontrol yöntemlerine başvurunuz.

 

Arada beklenmeyen bir kanama ortaya çıktığında ne olur?
Beklenmeyen kanamalar birçok kadını rahatsız eder. Bunlar çoğunlukla tamamen zararsızdır. Ara kanamaların iki şekli vardır. Bunlardan biri lekelenme tarzında olup bez veya tampon kullanmayı gerektirmez. Bu tarz kanamalar tekrarlanırsa hap yinede alınmaya devam edilmelidir, zira bu tip ara kanamalar zamanla yok olacaktır. Şiddetli , durmayan veya tekrarlayan kanamalarda doktora başvurup sebebin ne olduğu araştırmalıdır.

 

Adet kanaması ertelenebilir mi?
Evet .Adet kanamanız uygun olmadığını düşündüğünüz zamanlara denk düşebilir. Bir spor karşılaşmasına katılmak ya da deniz kıyısında geçireceğiniz bir tatilin tadını çıkarmak istiyor olabilirsiniz. Doğum kontrol hapı kullanımız sırasında adet kanamasının zamanını değiştirmek yanlızca istisnai durumlarda gündeme gelmelidir ve tarih değiştirmek istendiğinde , bu konu bir doktorla konuşulmalıdır. O size bu konuda gereken önerileri verecektir. Hekiminize danışınız.

< < < KADIN HASTALIKLARI sayfaları listesine geri dön